Ana Sayfa İş Dünyası Ekonomi Bankacılıkta Ticari Krediler

Bankacılıkta Ticari Krediler

570
0
Paylaş

Banka kredileri kanalı, bankalar finans sistemi içerisinde özel yerlerinin olduğunu ve bankaların krediler piyasasında simetrik olmayan problemlerini çözme hususunda donanım sahibi oldukları görüşüne dayandırılmaktadır. Bankaların sahip olmuş oldukları bu özel rolleri hasebiyle, krediyi kullanan bazı kesimler, banka kredisi kullanmadan kredi piyasaları içerisinde rol alamazlar. Bankaların mevduatları tam anlamıyla yerine koyabilecekleri fon kaynaklarından yoksun olmadığı müddetçe banka krediler kanalı şu şekilde çalışmaktadır: Genişleyici yönlü para politikalarının sonunda bankaların rezerv ve mevduat miktarlarında artış gözlemlenmekte, bu artışın sonucunda da bankaların arz edebileceği kredi miktarında artışlar meydana gelmektedir. Bankaların finans sistemi içindeki özel konumu sebebiyle kredilerin arzında meydana gelen artış yatırım ve olası tüketimdeki harcama miktarında da artışa sebep olacaktır (Mishkin, 1996: 9).

Para politikalarında meydana gelen farklılıklar, bankaların kredi arz miktarına etki ederek dış finansman priminde de değişikliklere sebep olmaktadır. Bankaların verebilecek oldukları kredi miktarlarında değişimler finansman bakımından bankalara bağlı borçlanan KOBİ tarzındaki firmalar için dış finansman priminde artışa sebep olabilmektedir. Kaynak maliyetlerindeki yükseliş real aktivasyon düzeyinde de olumsuz etkilere sebep olabilmektedir.

Ticari kredileride dikkat edilmesi gereken bir diğer hususta likiditenin bol olması ve kredilerin bazen özensiz dağılımı olarak göze çarpmaktadır. 2000 yılı sonrası 2006 yılının son dönemlerine kadar finans piyasalarında ki likidite durmadan yükselmiş olup kriz öncesinde artan likidite ile birlikte karlı operasyonlara dönüştürülmesiyle bankacılık sisteminin karşılaşmış olduğu önemli sorunlardan birini oluşturmuştur. Bu operasyonların en başını da konut kredileri oluşturmaktadır. Bankalar bir geliri veya duran varlığı olmayan kişilere de kredi verir olmuş, kamuoyunda Ninja adı verilen krediler olaraktan bilinen bu uygulamalar konut fiyatlarında çok hızlı bir artışa yol açmıştır.

Konut kredilerinde ki geri ödemelerde başlayan problemler sonucunda bankaların portföylerinde hacizli olan konut sayılarında hızlı bir artış gözlemlenmeye başlamıştır. Bankaların bu konutları piyasaya sunması ile birlikte konut fiyatları düşüş göstermeye başlamıştır. Bu durum normal biçimde kredilerini ödeyen bazı konut kredisi müşterilerinin ellerinde bulunan evlerin değeri o günkü net değerinin altında kalmış bu sebeple de kredi ödemelerini yapmakta vazgeçmişlerdir (Alantar, 2008: 2).

Bankaların kredi kanalı ile ilgili para politikalarının bankaların kullandırabilecekleri kredi miktarına etki edebilmesi ve bu sebeple borçlananlar nezdinde dış finansman priminin dalgalanması vesilesiyle çalışmaktadır (Bernanke ve Gertler, 1995). Banka kredileri kanalı modeli; Merkez bankalarının rezerv ve mevduat miktarları hasebiyle açık piyasa işlemlerinde bankaların kullandırabildikleri kredi miktarı etkilenmektedir. Burada ki etki faiz oranı etkisinden ve para arzının oluşturabileceği geleneksel etkiden daha fazladır. Buradaki model bankaların sıkı politikalar sebebiyle kaybettikleri mevduatları alternatif kaynaklar vasıtası ile kolay bir biçimde bulamayacaklarını varsaymaktadır.

Birçok firma için önemli olan kısa vadeli yerel kredi kaynağı, ticari banka kredileri olarak karşımıza çıkmaktadır. Sanayileşme sürecinde olan birçok ülkede bile, çok gelişmiş bir ticari bankacılık sistemi bulunabilmektedir. Ticari bankaları, küresel çapta kısa süreli olan finansman kaynağı durumundadırlar. Krediler genelde firmaların kısa süreli olarak alacaklarını veyahut stok artışını finanse edebilmek için kullanılmaktadırlar. Yerel bankaların kredilerinde bir alacak hesabı veya stok biçiminde karşılık bulundurulması hasebiyle bu tipteki krediler kendi kendisini finanse edebilen niteliğe sahip olarak görülürler.

Birçok kısa süreli banka kredisi güvenceli değildir; Ödünç alan, borç senedini imzalar ve vade geldiği vakit kredisini geri ödemeyi taahhüt etmektedir. Krediler ile ilgili süre genelde 90 gündür. Bu zaman dilimi sona erdiği vakit kredi geri ödenebilir veyahut süresi 90 daha uzatılarak devam edilir. Bankaların finansman sağlama şekilleri esneklik gösterebilmektedir. Firmalar ticari kredi sağlamakta zorluk çektiği durumlarda genelde, bankalar kredisi ile hareket ederler (Seyidoğlu, 2003: 292).

Kaynaklar

Alantar, D., 2008, Küresel Finansal Kriz: Nedenleri ve Sonuçları Üzerine Bir Değerlendirme
Bernanke, B. S. ve Blinder, A. S., 1988. Credit, Money, and Aggregate Demand. American Economic Review 78, 435-9. Erişim: 23 Kasım 2013, http://www.jstor.org/stable/pdfplus/1818164.pdf?acceptTC=true
Bernanke, B. S. ve Gertler, M., 1995. Inside the Black Box: The Credit Channel of Monetary Policy Transmission. The Journal of Economic Perspectives, 9, 4., 27-48. Erişim Tarihi: 12 Haziran 2012, http://www.jstor.org/stable/2138389
Kredi Hacmini Etkileyen Faktörler: Banka Kredileri Eğilim Anketi Analizi Burcu Tunç Uzmanlık Yeterlilik Tezi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası İstatistik Genel Müdürlüğü Ankara, Aralık 2012
Mishkin, F. S., 1996. “The Channels of Monetary Transmission: Lessons For Monetary Policy”. NBER Çalışma Tebliği Serisi, No. 5464, Şubat 1996. Erişim Tarihi: 30 Eylül  2012, http://www.nber.org/papers/w5464.pdf

 

 

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazın!
Lütfen Buraya Adınızı Yazın