Ana Sayfa İş Dünyası İhbar Niyeti Kavramı

İhbar Niyeti Kavramı

444
0
Paylaş

İş dünyası içinde firmaların göstermiş oldukları faaliyetler ve ekonomik durum günden güne daha çok şeffaf bir yapıya bürünmekte, iletişim sektörü ve teknolojinin ilerlemesi, iletişimin farklı bir boyut alması ile kurumsal mahremiyet konusu farklı bir boyuta geçmiştir. Örnek verilecek olursa e-maillerin tamam anlamıyla silinememesi, bilgisayardaki verilerin silinmesine rağmen geri getirilebilmesi, firmalarda bir kişinin yalnızca uygun davranışlarda bulunmasın izin vermeyecek biçimde kompleks bir yapıdadır. Bununla birlikte illegal ve etik dışı eylem ve fiillerin gizli kalması söz konusu değildir. Olası suiistimalleri önceden görebilmek, bunlara önceden müdahale etmek ve düzenleyici önleyici faaliyetleri yürürlüğe koyarak hızlı, hafifletici tedbirler alabilmek kurum ve kuruluşların yararınadır (Uyar ve Yelgen, 2015: 86).

“Whistleblowing” normalde “ıslık çalma” manasını taşımaktadır. Bu kavramın kurumsal bir biçimde kullanımda bulunması ise İngiltere’de ki polisin suç işlemeye meyilli olan birisine o kişiyi uyarmak gayesiyle ıslıkla uyarmasına dayanmaktadır. (Mercan, Altınay ve Aksanyar, 2012: 171). Bu kavram ilk kez 1963 senesinde güvenlik bakımından meydana gelmiş olan tehdit ve rizikoların bulunduğu hukuki bir belgede yer almıştır. Terimin ilk olarak resmi biçimde kullanılması güvenlik rizikoları ile ilgili Otepka ile ilgili güvenlik rizikolarınca meydana gelmiş Pteres ve Branch’a göre Otepka döneminin ilk ihbarcısı biçiminde görülmüştür. Kavram ile ilgili olarak farklı betimlemeler mevcut olup hali hazırda çalışanların kurumlarında meydana gelen yasa dışı ve ahlaka mugayir/ etik dışı fiilleri ve bu hallere mana olabilecek birey ve ya kuruluşlara iletilmesidir. Buradaki betimlemeden anlaşılması gereken bildirimin gönüllülük esasına dayalı olarak yazılı yahut sözlü biçimde bildirimde bulunan bireyin ise kimliğinin gizli ya da açık biçimde tutulabileceğine dikkat çekilmektedir (Candan ve Kaya, 2015: 308-309)

Bilgi uçurma, ekseriyetle kurum için bir tehdit olarak görülmekte beraber; amirler tarafından destek gördüğünde kurumun etkin olmasını ve sürdürülebilirlik konusunda performans arttırıcı bir etki göstereceğine yardımcı olacak araç konumundadır. Bilgi uçurmanın bu fonksiyonalitesinin işlevini ifa edebilmesi için amirlerle çalışanlar arasında iki taraflı bir iletişimin bulunması şarttır (Gökçe, 2014: 3).

Etik olmayan tutumların duyurulması (Whistleblowing) (Gerçek, 2005: 30);

  • İsnat edilen bir suçu (sahtecilik, hırsızlık vb.), ayırt etme (dil, ırk, din, milliyet, cinsiyet vb.),
  • Bir kanuna, bir düzenlemeye, bir devlet politikasına, etik normalara, ahlaki kurallara yada terbiyeye aykırı oluşumu,
  • Bilhassa da toplumun sağlık ve güvenlik hususlarına zarar verecek tehlike oluşturacak halleri, ifşa etmek yahut şikayet maksadıyla gerçekleştirilen, bir devlet kurumunda yahut bir organizasyon içinde bu sivil toplum kuruluşu veyahut özel işletmede olabilir, gerçekleştirilen yazılı yahut sözlü olan iletişimdir.

Tablo : İhbarcılık (Whistleblowing) Topolojisi

Kaynak: Park, Blenkinsopp vd., 2008: 930

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazın!
Lütfen Buraya Adınızı Yazın