Ana Sayfa İş Dünyası Dış İlişkiler Kıbrıs’ın Coğrafi Konumu, Siyasi ve Jeostratejik Önemi

Kıbrıs’ın Coğrafi Konumu, Siyasi ve Jeostratejik Önemi

5454
0
Paylaş

Adının, kına çiçeği adı verilen bir çiçekten veya aşk ilahesi Kipris’den geldiği söylenen Kıbrıs adası, şehirlerinin isimlerine göre Amatusya, Pafya ve Selamiya adı ile de bilinmekteydi. Mısırlılar ve Hititler zamanında Alasya veya Asi, Fenikeliler devrinde ise, Hetim ismi ile yer alıyor. Avrupa dillerinde bakırın ismi bu adanın isminden çıkmıştır. Bakırın lâtincesi “Cuprum’dur’’ ki, Kıbrıs-Cyprus kelimesinden türemiştir. Kipris kelimesi hem adanın adı, hem de bakır madeninin adıdır. Kıbrıs kelimesinin türlü dillerdeki yazılışı hemen hemen birbirine benzerdir: Kıbrıs–Cyprus–Chypre–Cypren–Gibros-Zypern (Alasya, 1988: 1).

Kıbrıs adası, Akdeniz’in kuzeydoğu bölgesinde 34° 33’ ve 35° 41’ kuzey enlemleri ve 32° 17’ ve 34° 35’ doğu boylamları arasındadır (Alasya, F.,1988: 1). Kıbrıs, Sicilya ve Sardunya’dan sonra, Akdeniz’in büyüklükte üçüncü sırada yer alan adasıdır. Yüzölçümü 9282 km2 (3572 mil) dir. Bununla beraber Kıbrıs; Korsika, Girit, Rodos ve Malta’dan da büyüktür. Ada Yunanistan’dan çok Anadolu’ya yani Türkiye’ye yakındır. Açık havada Toros dağlarından Kıbrıs’ı çıplak gözle görülebilmesi mümkün olmaktadır. Anamur ile Kıbrıs-Koruçam burnu arasındaki mesafe 64 km’yken Yunanistan ana karası ile uzaklığı 770 km’dir.

Yerli ve yabancı bilim insanları, Kıbrıs’ın yapısı ve yeryüzü şekilleri olarak Anadolu’nun güneyi boyunca uzanmakta olan Toros dağları ile bağlantılı olduğuna dair kantlar bulunduğunu belirtmektedir (Gemuhluoğlu,1989:4). Haritaya baktığımız zaman da adanın doğusundaki Karpaz burnunun Anadolu’dan kopmuş olduğu gözlemlenmektedir.

Yüzyıllar boyunca, Batı’dan Doğu’ya tüm yayılmacı seferlerde, Kıbrıs, birinci derece stratejik bir rol oynamış ve sıçrama tahtası görevi görmüştür. Türkiye açısından da kendi güvenliği açısından çok önemli rol oynamaktadır, Kıbrıs. Bunun dışında adayı kontrol eden güç, birçok açıdan, muhtelif stratejik hedefleri kontrol etmiş olur ki, bu hedeflerden bahsedecek olursak: Ortadoğu petrolüne giden deniz yollarına hâkimiyet, Süveyş kanalı bölgesini ve Ortadoğu ve Afrika havzasına hâkimiyeti elinde bulundurabilir. Bunun yanı sıra ada, hava gücünün her yöne yönlendirilmesinde de elverişli bir konuma sahiptir. Kıbrıs işgal ettiği coğrafi mevki itibari ile dünya ticaret yollarının olduğu kadar Doğu Petrol Sahası ve Türkiye’nin ikmal yollarını da kontrol edecek durumda olan sabit bir uçak gemisi gibidir (Alasya,1988:21).

Akdeniz’de hayati rol oynayan üç ada vardır. Bunlar Malta, Girit ve Kıbrıs’tır. Malta adasına egemen olan bir devlet, Akdeniz’in doğusu ile batısı arasında stratejik öneme sahip bir geçidi de kontrol altına alır. Girit adası; Ege Denizi ile Akdeniz’in birleştiği yerde bulunur ve bu sebeple Ege Denizi’nin Akdeniz’e açılan kapısı olarak tabir edilir. Öte yandan, Doğu Akdeniz’in en büyük adası olan Kıbrıs; Avrupa, Asya ve Afrika kıtalarının kavşak noktasında yer almakta, doğu ile batı arasında önemli bir köprü vazifesi görmektedir (Küçükoğlu,2008:10).

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazın!
Lütfen Buraya Adınızı Yazın