Ana Sayfa İş Dünyası Dış İlişkiler Rusya Federasyonunun Karabağ Uyuşmazlığına İlişkin Genel Politikası

Rusya Federasyonunun Karabağ Uyuşmazlığına İlişkin Genel Politikası

526
0
Paylaş

1990’lı yıllarda Rusya, eski Sovyet Cumhuriyeti arasındaki ilişkilerde kendine yakın olarak gördüğü eski komünist yöneticiler ve bunların kurmuş olduğu iktidarlara ciddi destekler sağlamıştır.

Ama; 2000’li yıllarda Ukrayna, Gürcistan ve Kırgızistan’da gerçekleşen devrimler bu durumu değiştirmiştir. Bu süreçte Rusya’nın eski sovyet ülkelerinde rejimlere endeksli siyasetinin işe yaramadığı ve bu ülkelerde güçlenen muhalif hareketleride dikkate alması konusu uzmanlarca dile getirilmiştir. Bu bakımdan Rusya-Ermenistan ilişkilerinde yaşanan süreç, ilişkilerin her alanda derinlik kazanması, mevcut anayasal değişikliklerle hem diaspora’nın hem de Rusya’da yaşayan yaklaşık iki milyon Ermeni’nin Erivan iç siyasetine müdahil olması Rusya’nın çok ciddi bir hamlesidir. Rusya artık sadece askeri ve siyasi olarak değil, iktisadi hamlelerle de bölgedeki ağırlığını koymaktadır. Ve bu da Ermenistan’da olası bir devrime karşı büyük bir engeldir [1].

Rusya’nın Ermenistan’a destek verdiği kamuoyunca bilinir. Bunun örneği Ermenistan’ın Karabağ bölgesini ele geçirdikten sonar bu bölgenin güvenliği için hızlı bir silahlanma sürecine girmiş olmasıdır. Rusya’da bu sürece açıkça derstek verdi. Rusya bölgedeki Azeri-Ermeni çatışmasını körüklemekte ve her iki tarafa silah satmakta,askeri antlaşmalar yapmakta ve bölgede stratejik üstünlük kazanmaktadır. Rusya, 2001 yılının Mayıs ayında Türkiye sınırında Ermenistan ile birlikte ortak hava savunma tatbikatları yaptı, ayrıca Ermenistan topraklarına S-300 V tipi füzeler yerleştirdi. Rus askerî yetkilileri, bu girişimleriyle ABD ve NATO üyeleri arasındaki teşebbüslere karşı Ermenistan, Belarus ve Kazakistan hava savunma güçlerinin Rusya ortak hava sistemi çerçevesinde, sınırlarını ortak savunmaya yönelik görevler ifa etmelerinin çok doğal olduğunu ifade ettiler [2].

Bu durumdan da anlaşılacağı gibi Rusya’nın bu olayda Ermenistan tarafında olduğu açıkça bellidir. Zaten Karabağ işgalinde de Ermeni askerlerin yanında Rus askerlerin olduğu da herkes tarafından bilinen bir gerçektir. Bununla birlikte savaş sırasında Rusya’nın Azerbaycan’a da silah yardımda bulunduğu ve Elçibey iktidarındaki Azerbayca’nın Ermenilerden 50 yakın köyü kurtardığı kaynaklarda geçiyor. Tüm bunlar doğruysa, söz konusu dengesiz tarafgirlik 2 sebepten dolayı gerçekleşmiş olabilir:

  • Türkiye taraftarı olan Elçibey’i daha başından Rusya’nın yanına çekebilmek için,
  • Elçibey’e karşı olan parti içi ve parti dışı muhalefetin tezini kuvvetlendirmek için,[3]

Tüm bunlardan da anlaşılacağı gibi Rusya iki tarafı da kullanmaya çalışmıştır. Bir kanı da Rusya’nın Karabağ’ı Azerbaycan’dan koparmasının en önemli nedenlerinden biri Azerbaycan’la Türkiye’nin arasındaki kara sınırını yok etmektir. Bu en bilinen politikasıdır. Rusya Karabağ’a ilişkin politikalarını Ermenistan’la olan bağları yüzünden Ermenistan odaklı olarak gerçekleştirebilmiştir.

Kaynaklar

[1] Ömer Kocaman ‘Rusya’nın Ermenistan Politikası: Tek Boyutlu Siyasetten Çok Boyutlu Siyasete Doğru’ , http://www.turksam.org  04/12/07

[2]  Haluk Selvi, ‘Türkiye-Ermenistan İlişkilerinin Halihazır Durumu ve Geleceği’ ,Stratejik Araştırmalar Dergisi, Sayı 2

[3] Ömer Göksel İşyar, Sovyet-Rus Dış Politikaları ve Karabağ Sorunu, İstanbul: ALFA Basım Yayım Ltd. Şti. , Mart 2004, s. 427

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazın!
Lütfen Buraya Adınızı Yazın