Ana Sayfa İş Dünyası Türkiye’de E-perakende Sektörünün Durumu

Türkiye’de E-perakende Sektörünün Durumu

900
0
Paylaş

Yabancı yatırımcılar Türkiye’nin perakende sektörüne daha fazla ilgi göstermeye başlamıştır. Bu durum, Türkiye’de yabancı şirketlerin işletme alımlarından görülmektedir. Örneğin, eBay 2006’da GittiGidiyor firmasının hisselerini, Ticketmaster 2007’de Biletix’i, Groupon 2010’da City Deal kapsamında ŞehirFırsatı’nı ve Perform Group 2012’de Türkiye’nin dijital spor medyası ve pazar lideri olan Maçkolik’in yüzde 51 hissesini satın almıştır. Birçok e-perakende kategorisinde mutlaka fırsatlar bulunmaktadır. Ancak giyim ve elektronik aletleri kategorilerinde de büyük fırsatlar bulunmaktadır.

Bu pazarlarda yalnızca online olarak işlev göstermekte olan e-perakendeciler arasındaki rekabete daha sonra çok kanallı perakendeciler de katılmışlardır. E-perakendecilik, tüketicilerin ve perakendecilerin interaktif iletişim kurma biçimlerini değiştirmekte ve yeni iş modeli fırsatları oluşturmaktadır.

E-Perakendeciliğin gelişmesi rekabetçi fiyatların ortaya çıkmasına sebep olmakta ve değer zinciri üzerinde artan bir verimlilik oluşturmaktadır. Tüketicilerin internet üzerinden alışveriş yapmalarında ki en önemli etkenlerden birisi kolaylık gibi görünse de, online fiyatların normal piyasa şartlarına göre daha düşük olması, Türk tüketiciler için önemli bir faktördür. Günümüzde online çevrede aşırı fiyat rekabeti dikkati çekmektedir. Çok kanallı perakendeciler, internetin sağlamış olduğu daha iyi stok yönetimi ile daha düşük mağaza yatırımı maliyeti imkanlarından yararlanarak müşterilerine daha düşük fiyatlar sunabilmektedirler.

Çok kanallı perakendeciler, yalnızca online faaliyet gösteren perakendecilerle rekabet edebilmek için düzenli olarak online ortamda fiyat indirimleri sunabilmektedir. Örneğin, ikinci büyük perakende kategorisi olan tüketici elektroniklerinde yalnızca online faaliyet göstermekte olan perakendeciler ile çok kanallı perakendeciler, online ürün iskontoları konusunda rekabet etmektedir. 2011’de yüzde 43’lük pazar payıyla elektronik pazarı lideri olan Teknosa ve benzeri firmalar, mağazalarının yanında online satış yapabilmenin artılarını her geçen gün daha fazla kullanmaya başlamıştır. Teknosa, online satışlarda da pazarda liderlik kurabilmek amacı ile 2012’de kliksa.com adında indirimli elektronik sitesi kurmuştur. E-bebek ve İstanbul Bilişim ise, faaliyetlerine e-girişim olarak başlayıp, ilerleyen dönemde hedef müşteri kitlelerini genişletebilmek için fiziki mağazalar da açmıştır.

Özel alışveriş ile toplu alışveriş iş modelleri de rekabetçi fiyatlandırma için elverişli durum sunmaktadır. Özel alışveriş, en hızlı büyüyen e-perakende segmentidir. Bazı kaynaklardan alınmış olan bilgilere göre % 200’ün üzerinde olduğu bildirilen senelik büyüme oranları ile son iki yılda Türk e-ticaret sektörü ivme kazanmıştır. Comscore 2012 verisine göre, ABD’deki en büyük özel alışveriş sitelerinden birisi olan Gilt Groupe’un ziyaretçi sayısı Markafoni ve Trendyol’un ziyaretçi sayısının üçte birinden daha az bir orana sahiptir[1].

Özel alışveriş modelinde, online perakendeci çeşitli sektörlerde limitli bir sürede sadece site üyelerine yönelik satışlar yapar. Çok yüksek oranda iskontolu fırsatlar sunulmaktadır. Örneğin Limango ve Markafoni, hazır giyim ve aksesuar ürünlerinde yüzde 80’e varan indirimler yapabilmektedir. Tüketiciler hali hazırdaki üyeleri tarafından davet edilebilir veya online olarak siteye başvuruda bulunabilirler.

Bu alanda pazar lideri olan, 2008’deki kuruluşundan beri 6 milyonun üzerinde üye sayısına ulaşan ve 1.200’ün üzerinde marka ile çalışan Türk şirketi Markafonidir. Bu başarısı sonucu Markafoni’nin çoğunluk hisseleri küresel medya devlerinden olan Naspers tarafından 2011 yılında satın alınmıştır. Alman Perakendeci Otto Group da 2009 yılında rakip olarak Limango’yu kurmuştur. 2010 senesinde kurulmuş olan üçüncü firma Trendyol ise Kleiner, PERKİNS, Caufield, &Byers KPCB’den yatırım fonu almıştır. Son zamanlarda diğer Avrupalı başka yatırımcılar da Türkiye’de hızla büyümekte olan bu pazara dikkatlerini yöneltmişlerdir. 2012 Ocak ayında Rus ru-Net, bir mücevher ve aksesuar satışı yapan Türk sitesi Lidyana.com’a 3 Milyon dolar yatırım yapmıştır (Karacabey, Stevens ve Tansan, 2013: 24-27).

Türkiye’de toplu alışveriş 2010 yılında, müşterilere söz konusu ürün veya hizmeti yeterli sayıda alıcının satın alması koşuluyla iskonto sunan bir e-ticaret sitesi olan Kipru.com’la başlamıştır. 2010 senesinde Markafoni günlük fırsat sitesi Grupfoni.com’u kurmuştur. Bununla birlikte rakibi Groupon’un SehirFirsati.com web sitesi de Türk Pazarına giriş yapmıştır. Ancak bir süre geçtikten sonra yenilikçiliğini ve özgünlüğünü yitiren bu şirketler diğer ülkelerde olduğu gibi Türk tüketiciler tarafından da önemini kaybetmeye başlamıştır. Bu nedenle Türkiye’de toplu alışveriş kategorisi son bir yıl içerisinde düşüş göstermeye başlamıştır. 2011 senesinde toplu alışveriş sitelerine üye olan kişi sayısı 3,4 milyon iken, 2012’deki kullanıcı sayısı 1,1 milyon düşüş ile 2,3 milyona gerilemiştir.

Türkiye’deki perakendeciler, yeni müşterilerin ilgisini çekmek ve mevcut müşterilerini elde tutmak için sosyal ağlar vasıtasıyla online topluluklar yaratmaya başlamıştır. Türk perakendecilerin hâlihazırda gözlemlediği üzere, Türkiye’de Facebook kullanan kişi sayısı çok yüksek olması hasebiyle bu yöntemiyle birçok kişiye erişebileceği aşikârdır. Gerek Trendyol, gerekse de Markafoni’yi 2012 yılında Facebook üzerinden takip eden kişi sayısı 1 milyonun üzerindedir. Her iki e-perakende sitesinin de her geçen gün popülaritesi artış göstermektedir. Örneğin Markafoni, e-alışveriş fanlarını en son yapmış olduğu iskonto ve fırsatlar hakkında bilgilendirebilmek için Facebook uygulamaları geliştirmiştir. 2012 Fashion’s Night Out aktiviteleri için Trendyol bir çekiliş organize etmiş ve çekiliş ayrıntılarını yalnızca Twitter üzerinden erişebilmek mümkün kılınmıştır. Firmalar, online hizmetlerle internet kullanıcılarını online alışverişe yönlendirmeye çalışmaktadırlar.

Türkiye’deki en büyük süpermarket zinciri Migros 1997’de Sanal Market’i kurmuştur. Sanal market, internet vasıtasıyla sipariş vererek kapıda ödeme fırsatı sağlayan bir e-gıda sitesidir. Migros bununla birlikte akıllı telefonlara yönelik barkod sistemini tanıyan ve ürünleri alışveriş sepetine atmasına olanak veren telefon uygulamaları gibi diğer innovatif yaklaşımları da kullanmaktadır.

Benzer bir firma olan Yemeksepeti.com ise tüketicilerin 7000’e yakın üye restorandan online olarak sipariş vermesine olanak sunmaktadır. Bir günde 50.000’in üzerinde sipariş almaktadır. Firma 2006’da subdomain ile elit.yemeksepeti.com ile belli başlı şehirlerde lüks restoranlarda rezervasyon yapılmasına ve bilgi alınmasına imkân tanıyan bir web sitesi oluşturmuştur. Bu web sitesi 2013 yılında Papyon.com olarak lanse edilmiştir. 2012 Ekim ayında yemeksepeti’nin 1,5 Milyondan fazla üyesi bulunmakta ve bu da pazarın % 99’luk kısmını kapsamaktadır.

Son dönemde görülen ilginç bir durum ise, online firmaların son zamanlarda müşterilerin ilgisini çekebilmek amacıyla online pazarlama aktivitelerinin yanı sıra kitlesel iletişim mecralarını da yoğun olarak kullanmaya başlamasıdır. Faaliyetlerini sadece online olarak yürüten firmalar özellikle televizyon, billboard, dergiler ve gazetelerde reklam vermeye başlamışlardır.

Kaynak

[1] Comscore, 2014, http://comscore.com/ [Ziyaret tarihi 02.11.2014].

 

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazın!
Lütfen Buraya Adınızı Yazın